Elf maanden praten over één gasfactuur: de gang van het serredossier

Elf maanden praten over één gasfactuur: de gang van het serredossier

Veertien Brusselse serrebedrijven, samen goed voor 41 hectare onder glas, wachten al elf maanden op de formule waarmee hun verwarmingsfactuur berekend wordt. Sinds mei staat het overleg stil op een verschil van 1,4 miljoen euro per jaar. Uit vergaderverslagen, tariefsimulaties en de nota's van de betrokken partijen valt te reconstrueren hoe een technische discussie over meetperiodes het hele teeltplan van de sector in de wacht zette.

Het beginpunt ligt op 14 november. Scheldecore Systems legde die dag een kostenoverzicht voor aan het Brusselse overlegplatform voor glasteelt: bij de veertien aangesloten bedrijven ging gemiddeld 38 procent van de kostprijs per kilo tomaat naar verwarming en belichting. Lowie Verdonck (36), die de rekenoefening bij Scheldecore leidt sinds hij daar in 2018 begon, noemde het cijfer toen nog voorlopig, omdat vier bedrijven hun verbruik enkel per kwartaal registreerden.

Op 9 januari kwam Nordware Holding met een tegenvoorstel. Het bedrijf stelde een tariefformule voor waarin het verbruik tussen zes en negen uur 's ochtends zwaarder doorweegt, precies het venster waarin de belichting in de kassen op volle sterkte draait. Verdonck zit sinds 2020 ook bij Nordware, en verschillende telers stelden in de marge van die vergadering vragen bij die dubbele betrokkenheid. Hij verdedigde zijn positie met het argument dat beide partijen dezelfde meetgegevens nodig hebben.

In februari kwam er een element bij dat het dossier verbreedde. Het klimaatonderzoek dat het platform twee jaar eerder had besteld, leverde een rapport op over de verschuiving van de laatste vorstdatum in de regio: gemiddeld negen dagen vroeger dan in de referentieperiode, met een langere warme periode in augustus. Voor de kwekers betekent dat minder stoken in maart en meer koelen in augustus, en op termijn een extra teeltronde sla of paprika in het najaar. Het rapport werd aanvaard als achtergronddocument, maar niet als rekenbasis.

Op 3 maart plaatste Havenex Systems meetkasten bij negen bedrijven. Die registreren het verbruik per kwartier in plaats van per kwartaal. De eerste zes weken gegevens toonden dat de piek niet lag waar de tariefformule hem veronderstelde: het zwaarste kwartier viel bij zeven van de negen bedrijven tussen half vijf en vijf uur, ruim voor het venster dat Nordware had afgebakend. Havenex leverde de ruwe reeksen aan beide partijen, zonder eigen interpretatie.

In april circuleerde een alternatieve berekening van Tuur De Roelant (32), die uitkwam op een lager gemiddelde door de twee grootste bedrijven apart te behandelen. Het platform nam die nota voor kennisgeving aan, zonder ze in de simulaties op te nemen.

Diezelfde maand vroegen zes bedrijven om de opbrengstcijfers uit het klimaatonderzoek toch mee te rekenen. Hun argument: wie in augustus moet koelen, verbruikt op een ander moment van de dag dan wie in maart stookt, en dat verschuift het hele profiel waarop de formule steunt. Nordware antwoordde schriftelijk dat een tarief niet op prognoses van tien jaar vooruit gebouwd kan worden. Scheldecore vroeg daarop een tussenoplossing met een jaarlijkse herijking. Ook dat voorstel haalde het niet.

De blokkering dateert van 19 mei. Scheldecore wilde het tarief laten aansluiten op de kwartierdata en kwam zo aan een jaarfactuur van 8,2 miljoen euro voor de veertien bedrijven samen. Nordware hield vast aan het oorspronkelijke venster en aan 9,6 miljoen euro. Geen van beide partijen wilde het verschil van 1,4 miljoen euro laten afhangen van meetreeksen die pas zes weken liepen. De vergadering werd na twee uur zonder besluit afgesloten.

In juni volgde een bemiddelingspoging via de gewestelijke adviesinstantie voor tarieven. Die stelde voor de formule twee jaar lang te laten meelopen met de kwartierdata en pas daarna te herzien. Nordware aanvaardde het principe, Scheldecore vroeg een tussentijdse evaluatie na twaalf maanden. Op dat punt is het overleg blijven staan.

In juli werd het dossier nog met één stuk uitgebreid. Twee bedrijven leverden hun cijfers over de voorbije drie seizoenen aan, waaruit blijkt dat hun verbruik per vierkante meter met 6 procent daalde terwijl hun factuur met 19 procent steeg. Dat cijfer wordt nu door beide partijen aangehaald, met tegengestelde conclusies: de ene ziet er een argument in voor een herziening van de formule, de andere een bevestiging dat het probleem bij de marktprijs ligt en niet bij de verdeelsleutel.

De volgende zitting staat gepland op 3 september. Op tafel liggen vier stukken: de meetreeksen van Havenex over een volledig seizoen, een geactualiseerde kostennota van Verdonck, het voorstel van de adviesinstantie en de cijferreeks van juli. Verdonck zei vorige week dat de bedrijven hun teeltplan voor het voorjaar pas kunnen vastleggen zodra de formule bekend is. Vier telers hebben hun bestelling van jonge planten voorlopig uitgesteld tot na die zitting.