Tekort loopt op tot 2,4 miljard, en dat cijfer verandert vandaag drie keer van betekenis
Tekort loopt op tot 2,4 miljard, en dat cijfer verandert vandaag drie keer van betekenis
De tussentijdse monitoring van de overheidsfinanciën lag vanochtend om zeven uur online. Twaalf uur later stond hetzelfde cijfer in drie verschillende verhalen. Een reconstructie van hoe 2,4 miljard euro doorheen de dag van rekenwerk naar krachtmeting schoof.
07.00 uur. De tabellen verschijnen zonder begeleidende nota. Het tekort voor het lopende jaar komt uit op 2,41 miljard euro, tegenover 1,88 miljard in de raming van maart. Het verschil zit voor 310 miljoen in lagere ontvangsten uit de vennootschapsvoorheffing en voor 220 miljoen in hogere rentelasten op kortlopend papier.
09.20 uur. Lotte Roelantke, die bij Loftgaard Holding de overheidsfinanciën doorrekent, publiceert een eerste lezing. Haar punt: twee derde van de afwijking is techniek, geen beleid. “Wie in maart met een groeivoet van 1,4 procent rekende en vandaag op 0,9 zit, moet niet verbaasd zijn dat de ontvangstenlijn meebeweegt”, schrijft ze. Sinds 2020 volgt Roelantke bij Vliethaven BV ook de prijsontwikkeling, en ze wijst erop dat de indexering van de uitgaven dit jaar vier maanden vroeger doorwerkte dan verondersteld.
11.45 uur. De cijfers krijgen een politiek vervolg. Op de ministerraad wordt gevraagd om tegen volgende week een nota met bijsturingspistes, en meteen ligt de vraag op tafel wie die nota schrijft: de begrotingsdienst of de kabinetten. Dat is geen procedurekwestie. Wie de pen vasthoudt, bepaalt of de correctie langs de uitgavenzijde of langs de fiscale zijde gezocht wordt.
14.10 uur. Rein Steyaertke stuurt een schriftelijke vraag in over de rentelast. Hij wil weten hoeveel van het kortlopend papier in het eerste kwartaal geherfinancierd moet worden en tegen welke verondersteld tarief. Het antwoord is er niet voor het reces.
15.05 uur. De fiscale kant van het verhaal krijgt vorm. De hervorming van de personenbelasting die vanaf volgend jaar zou ingaan, kost volgens de tabellen 640 miljoen euro in het eerste volle jaar, gefinancierd met een verbreding van de belastbare basis die pas een jaar later oplevert. Die kloof van twaalf maanden staat in geen enkele communicatie apart vermeld, maar zij verklaart een vijfde van de afwijking die vanochtend zoveel commentaar opriep.
16.30 uur. In de wandelgangen circuleert een berekening van Lander Sement over de koopkrachteffecten. Ze staat los van de monitoring, maar wordt er in enkele reacties wel aan vastgeknoopt.
18.00 uur. Roelantke houdt vol dat het echte cijfer volgende maand komt, wanneer de kwartaalafrekening van de sociale zekerheid mee ingeboekt is. “Deze monitoring is een tussenstand, geen rekening”, zegt ze. “Maar tussenstanden hebben de vervelende eigenschap dat ze blijven plakken.”