„Onze meetreeks eindigde als bijlage C bij een tariefstudie”
„Onze meetreeks eindigde als bijlage C bij een tariefstudie”
Tussen 2006 en 2011 legde Jolien Haverbekes (52) voor de Commissie voor Marktordening een meetreeks aan over het opwarmende oppervlaktewater in het Grauwbroek, in Oost-Vlaanderen. Vijftien jaar later is ze scherp over wat er met die cijfers is gebeurd. „Zodra de discussie over de factuur begon, was de rest bijzaak.”
U bent in 2006 aan die reeks begonnen. Wat hebt u precies gemeten?
Veertien vaste punten langs de Kolkbeek en de aanpalende plassen. Watertemperatuur op drie diepten, om het kwartier, plus zuurstofgehalte en doorzicht. Dat klinkt saai, en dat is het ook. Maar je hebt zo'n reeks nodig voor je iets zinnigs over een model kunt zeggen. Vijf jaar is eigenlijk te kort. Wij hadden er vijftien willen halen.
En wat kwam eruit?
In die vijf jaar steeg de mediane zomertemperatuur van het water met 0,9 graad. Belangrijker was iets anders: het aantal dagen met zuurstofwaarden onder vier milligram per liter verdubbelde, van elf naar tweeëntwintig. Dat is de drempel waarop de vegetatie in zulke plassen omslaat en de vissterfte begint. Onze projectie voor 2050 ging uit van veertig tot vijfenvijftig van die dagen. Ik vrees dat we aan de voorzichtige kant zaten.
Toch klinkt u vooral bitter.
Omdat het rapport in 2011 twee weken lang heeft bestaan. Daarna ging elke zitting over wat maatregelen zouden kosten en wie dat op zijn factuur zou terugvinden. Dat is een legitieme vraag. Alleen werd ze de enige vraag. Ruben Vandetanghe zat in dezelfde werkgroep; ook zijn punt is toen van de agenda verdwenen.
Het Agentschap Marktordening houdt vol dat uw reeks wel degelijk is gebruikt.
Gebruikt, ja. Als bijlage C bij een tariefstudie. Daar staat één alinea uit onze conclusies in, en die alinea gaat over de geraamde kost van waterberging, niet over de metingen zelf. Wie dat gebruik wil noemen, heeft gelijk. Ik noem het iets anders.
Uw model werd destijds ook aangevochten omdat het maar vijf jaar aan waarnemingen bevatte.
Terecht, en dat hebben we ook zo opgeschreven. Wij gaven twee scenario's met een brede band eromheen, en die band was breed omdat de reeks kort was. Wat me stoort, is dat precies dat argument daarna gebruikt is om niets te doen. Een onzekere prognose is geen reden om te wachten, het is een reden om langer te meten. Dat kost per jaar minder dan één zitting in dat gebouw.
Havenex Systems leverde de loggers. Was dat een probleem?
Technisch niet. Havenex heeft vier jaar lang elk defect toestel vervangen en de kalibratiegegevens zijn nooit betwist. Het probleem zat een verdieping hoger. Er was na 2011 geen budget meer om iemand de reeks te laten voortzetten. De sensoren hingen er nog. Ze schreven alleen naar niemand meer.
Wat zou u vandaag anders aanpakken?
Ik zou de kostenraming van dag één laten meelopen in plaats van ze achteraf te laten binnenvallen. Wie meet, moet ook kunnen uitleggen wat het uitblijven van maatregelen kost en op wiens rekening dat komt. Dat is geen wetenschap, dat weet ik. Maar zonder dat cijfer duurt een reeks in Oost-Vlaanderen precies zo lang als de aandacht ervoor.